İRAN PETROL SAHALARI

Dünyanın en büyük petrol sahibi ülkelerinden biri olan  İran’ın petrol sahalarının konumlarına bakacağız. İran petrolünün büyük bölümü Zagros Dağları’nın güneybatı eteklerinde ve Basra Körfezi kıyısında bulunur.  Özellikle Huzistan (Khuzestan) bölgesi en zengin alandır.

Ahvaz petrol sahası

• İran’ın en büyük petrol sahasıdır
• Rezerv: yaklaşık 65 milyar varil
• Günlük üretim: yaklaşık 700-800 bin varil
• Petrol yaklaşık 2–2.5 km derinlikte bulunur

Gachsaran petrol sahası

• İran’ın en büyük eski sahalarından biridir
• Rezerv: 52 milyar varil civarı
• Üretim: yaklaşık 500-600 bin varil/gün

Azadegan petrol sahası

• Irak sınırına yakın büyük sahadır
• Rezerv: yaklaşık 33 milyar varil petrol
• Alanı yaklaşık 900 km²

İran’daki diğer önemli sahalar

• Karanj – yaklaşık 11 milyar varil rezerv
• Masjed-Soleyman – Orta Doğu’da keşfedilen ilk petrol sahası (1908)
• Pazanan – petrol + gaz sahası

Genel olarak İran petrolünün %70’ten fazlası güneybatıda bulunur.

İran petrolü çoğunlukla ham petrol (crude oil) şeklindedir ve şu maddelerden oluşur:

Başlıca bileşenler:

• Hidrokarbonlar (%80–90)
• Kükürt (S)
• Azot bileşikleri
• Oksijen bileşikleri
• Metal izleri (vanadyum, nikel)

İran’da hem:

• Light crude (hafif petrol)
• Heavy crude (ağır petrol) bulunur. Örneğin bazı katmanlar hafif petrol üretirken bazıları ağır petrol üretir.
• Petrol 2-3 km derinde hidrokarbon karışımıdır.
• Sondaj, basınç, su/gaz enjeksiyonu gibi yöntemlerle çıkarılır.
• İran petrolünün çoğu tankerlerle Basra Körfezi üzerinden ihraç edilir.

İran petrolü ve Çin

İran çıkardığı petrolün çok büyük kısmını Çin’e ihraç etmekle beraber Çin’in en büyük tedarikçisi sanılanın aksine İran değildir. Çin petrol ihtiyacını homogen olarak dağıtarak çok farklı ülkelerden ithalat yapmaktadır.

Çin dünyanın en büyük petrol ithalatçılarından biridir ve petrolünün büyük kısmını Orta Doğu, Rusya ve bazı diğer bölgelerden alır. Günlük petrol ithalatı yaklaşık 10–12 milyon varil civarındadır.

Rusya

• Çin’in en büyük petrol tedarikçisi.
• Günde yaklaşık 2–2.5 milyon varil petrol gönderir.
• Petrolün önemli kısmı ESPO boru hattı ve tankerlerle Çin’e ulaşır.
• 2022’den sonra Rus petrolü Çin’e indirimli fiyatla daha fazla satılmaya başladı.

Suudi Arabistan

• Uzun yıllar Çin’in en büyük petrol tedarikçisi olmuştur.
• Günde yaklaşık 1.7–2 milyon varil petrol gönderir.
• Çin rafinerileri özellikle Arab Light crude kullanır.

Irak

• Çin’in önemli petrol tedarikçilerinden biridir.
• Günde yaklaşık 1–1.2 milyon varil petrol gönderir.
• Çinli şirketler Irak petrol sahalarında da yatırım yapmıştır.

Birleşik Arap Emirlikleri

• Çin’e düzenli petrol ihracatı yapan ülkelerden biridir.
• Yaklaşık 400–600 bin varil/gün petrol gönderir.
• Abu Dabi petrolü Çin rafinerilerinde sık kullanılır.

Brezilya

• Brezilya’nın deep-water (derin deniz) petrol sahalarından çıkarılır.
• Çin’e yaklaşık 400–700 bin varil/gün gönderilir.

Koştum​

• Çin, İran petrolünün en büyük alıcısıdır.
• Günlük yaklaşık 1–1.8 milyon varil petrol satın alır.
• Çoğu zaman yaptırımlar nedeniyle indirimli fiyatla alınır.

Çin’in başlıca petrol tedarikçileri (genel sıralama)